The relationship between socio-economic poverty and pasture degradation in rural areas of Ilam County

Document Type : Original Article

Authors
somayye shabibi 1
marjan vahedi 2
1 Graduated master science of Agricultural Extension and Education, Ilam Branch, Islamic Azad University, Ilam,
2 Department of Agricultural Extension and Education, Ilam Branch, Islamic Azad University,
10.30470/jrdes.2023.708009
Abstract
Pastures as one of the most important areas of natural resources in our country, play an essential role in achieving sustainable development. The purpose of this study was to investigate the relationship between socioeconomic poverty and pastures degradation in rural areas of Ilam County. This research, in terms of purpose, was applied and a descriptive-correlation research method was used. The statistical population of this study included all rural households in Ilam County (N=6014) Based on the Cochran formula, 200 of them were selected by using a proportionate stratified random sampling method and studied by a questionnaire. The content validity of the questionnaire was confirmed by a panel of experts and reliability was confirmed through a pilot- test and the Cronbach Alpha coefficient was calculated for each section of the questionnaire (α=0.855). Data analysis was performed by using the SPSS20 software. The survey of the status of poverty components showed that 63 percent of rural people were considered economically and 42 percent socially poor. The results of regression analysis showed that variables of housing status, income status, nutritional status and, psychological and mental conditions have explained 56% of the changes in pasture degradation in rural areas of Ilam County. Therefore, it is suggested that the authorities provide the necessary conditions to improve the living conditions of the villagers in terms of economic and social aspects, to prevent the destruction of pastures in rural areas.
Keywords
Pastures degradation
Economic poverty
Social poverty
rural area
افتخاری، س.، کرمی، آ.، و نوری پور، م. 1391. بررسی وضعیت فقر در مناطق روستایی استان کهگیلویه و بویراحمد. اقتصاد و کشاورزی, 6 (1) :179-204.
الالدین وندی, آ. 1400. عوامل مؤثر بر تخریب مراتع و شناسایی راهکارهای حفاظت از آن. فصلنامه پژوهش‌های مکانی فضایی, 1400(20): 71-90.
انجمن مرتع‌داری ایــران. 1399. آموزش مفاهیم پایه ـ آشنایی با رشته منابع طبیعی و گرایش‌های آن، موجود در سایت: http://iransrm.ir
بسحاق، م. ر.، تقدیسی، ا.، و تقوایی م. 1396. طراحی مدلی برای فقر روستایی و اثر آن بر روی ناپایداری محیط‌زیست (مطالعه موردی: استان چهارمحال و بختیاری) مسکن و محیط روستا. ۳۶ (۱۵۹) :133-۱۴۵.
بسحاق، م. ر.، تقدیسی، ا.، و تقوایی، م. 1394. ارائه مدلی برای تبیین فقر در مناطق روستایی (مطالعه موردی: استان چهارمحال و بختیاری)، مجله پژوهش و برنامه‌ریزی روستایی، 4(3):126-115.
براتی، ع. ا.، مرادی، م.، ژولیده، م.، و سهرابی ملایوسف، ع. 1400. تحلیل وضعیت فقر چندبعدی در جوامع روستایی ایران. پژوهش‌های روستایی، 12(1): 44-61.
جمشیدی، ع. ل.  و امینی، ا. م. 1391. ارزیابی عوامل مؤثر بر تخریب مراتع از نظر کارشناسان اداره منابع طبیعی در استان ایلام. نشریه حفاظت و بهره‌برداری از منابع طبیعی، 1(4): 91-105.
حبیبیان، س.م. ر. و بارانی, ح. 1398. بررسی اولویت‌‌بندی عوامل مؤثر بر مدیریت چرا با استفاده از روش AHP در مراتع عشایری استان فارس. تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 26(4): 809-823.
داودی فارسانی، ا. و نوری پور، م. 1395. بررسی رابطة فقر روستایی و تخریب مراتع بخش مرکزی شهرستان فارسان. پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 5(4): 69-78.
دهداری، س.،  ارزان، ح.، موحد، ح.، زارع چاهوکی، م. ع. و شعبانعلی فمی، ح. 1393. کاربرد فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) در مقایسه وضعیت بهره‌برداری مراتع طرح‌دار و بدون طرح شهرستان سمیرم. تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 21(3): 393-383.
ربیعی، ح. و کفایی، س. م. ع. 1401. اندازه‌گیری فقر چندبعدی در ایران با روش تحلیل تناظر چندگانه. بررسی مسائل اقتصاد ایران، 9(1) : 187-224.
رحیمی، ع. 1388. انسان، توسعه و محیط‌زیست. کتاب ماه علوم اجتماعی. شماره 20 ، 11-25.
سرشاد، م.، مقیمیان، ر.، و صالح پور، ع. 1395. بررسی رابطه فقر اقتصادی و اجتماعی جوامع بهره‌بردار از اکوسیستم‌های مرتعی با تخریب یافتگی مراتع (مطالعه موردی منطقه خفر و سیور سمیرم). سومین کنفرانس بین‌المللی مهندسی. تهران، اردیبهشت 1395.
سوری، م.،  فیاض, م.، کمالی، ن. و ناطقی، س. 1397. تغییرات عملکرد مراتع قشلاقی تحت تأثیر عملیات مدیریت مرتع (مراتع قشلاقی کلات سادات‌آباد سبزوار)،  تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 25(4) : 922-911.
شرافت، س.، ازکیا، م.، وثوقی، م.، و سید میرزایی، س. م. 1398. بررسی عوامل اقتصادی مؤثر بر شکل‌گیری فقر روستایی در استان ایلام، ماهنامه مدیریت بازار کار ایران، 4 (35) : 127-95.
شــریفیان بهرمــان، ا.، بارانی، ح.، و شرافتمندراد، م. 1397. بررسی و مقایسه عوامل مؤثر بر تخریب مراتع از دیدگاه بهره‌برداران و کارشناسان (مطالعه موردی: مراتع شهرستان آق قلا)، نشریه حفاظت و بهره‌برداری از منابع طبیعی، 7(1): 141-125.
شریفی‌نیا، ز.، مشیری، س.، و علی حسینی، ا. 1389. نقش فقر روستایی بر توسعه پایدار (تخریب محیط‌زیست: مرتع) مطالعه موردی: بخش پشت آب شهرستان زابل. جغرافیایی سرزمین،7 (26): 15-29.
غلام پور، خ.، محمودی، ج.، احمدی، ک.، و براتی، م. 1391. بررسی عوامل اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر تخریب مراتع منطقه اشتهارد شهرستان کرج بهره‌برداران استان کرج و شهرستان اشتهارد. فصلنامه علمی پژوهشی اکوسیستم‌های طبیعی ایران، 3(1): 84-75.
فرج الهی، ا.، و قاسمی آریان، ی. 1399. تبیین نقش فقر اقتصادی و سرمایه اجتماعی بهره‌برداران در تخریب مراتع (مطالعه موردی: منطقه حفاظت‌شده بیجار). نشریه مرتع، ۱۴ (۴): ۵۸۱-۵۹۴
فرج‌اللهی، ا. اسلامی، ا. و  اشتری مهرجردی، ا. 1399. تحلیل رابطۀ فقر اقتصادی و تخریب منابع طبیعی. بررسی مسائل اجتماعی ایران ، 2(11): 361-341.
فیض اللهی، ع. و کمربیگی، خ. 1400. شناسایی و اولویت‌بندی مسائل و آسیب‌های اجتماعی استان ایلام. راهبرد اجتماعی فرهنگی، 10(2): 287-317.
قاسمی، م.، حیدری، ق.، شفق، ر.، و کوهستانی، ن. 1395. تحلیل عوامل اقتصادی- اجتماعی مؤثر در تخریب مراتع قشلاقی (مطالعه موردی: شهرستان جویبار- استان مازندران). حفاظت زیست‌بوم گیاهان، دوره 4، شماره 8..
قبادی، ل.،  معمری، م.، و عباسی خالکی، م. 1400. عوامل مؤثر بر تخریب مراتع در بین دامداران نواحی روستایی شهرستان نمین. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 10 (36) : 234-۲۱۳.
کریمی، ج. و شریف‌زاده، م. 1396. تبیین عوامل مؤثر بر مشــارکت بهره‌برداران در اجرای طرح‌های مرتع‌داری موردمطالعه دهستان گل تپه، شهرستان ســقز، فصلنامه تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 24 )1( : 248-238.
کریمی، ک و کرمی دهکردی، ا. 1391. عوامل مؤثر در تخریب مراتع از دیدگاه بهره‌برداران مطالعه موردی: روستای قوزلو شهرستان ماهنشان. اولین کنفرانس ملی راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار. تهران وزارت کشور.
کریمی، ک.، کرمی دهکردی، ا.، و بادسار, م. 1395. نقش جوامع روستایی در حفاظت از مراتع در شهرستان ماهنشان. راهبردهای توسعه روستایی، 3(1)،صص 21-1.
کرمشاهی، س. و صیدایی, س. ا. 1400. تحلیل پایداری اقتصادی - اجتماعی مناطق روستایی در استان ایلام. پژوهش‌های روستایی, 12(4): 848-865.
محمدپور، م.، طاطیان، م. ر.،  تمرتاش، ر.،  و حسین زاده، ج. 1400. بررسی رفتار چرایی و تعیین وابستگی گوسفندکردی و بز بومی به منابع علوفه‌ای مختلف در اکوسیستم جنگلی تنگ دالاب استان ایلام. تحقیقات مرتع و بیابان ایران، 28(1) :34-54.
ملک میرزایی, م. و کریمیان, ع. ا. 1399. نقش بهره‌برداری بی‌رویه از محصولات فرعی جنگل و مرتع در تخریب آن‌ها (‌مطالعۀ موردی: بخش زرین‌آباد، شهرستان دهلران). نشریه علمی - پژوهشی مرتع و آبخیزداری، 73 (1) : 226-209.
ملکی، ط.، تاجری مقدم، م.، و یادآور، ح. 1396. بررسی تحلیلی جایگاه منابع طبیعی و محیط‌زیست در برنامه‌های پنج‌ساله توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران. چهارمین کنفرانس بین‌المللی برنامه‌ریزی و مدیریت محیط‌زیست. شیراز 2 و 3 خرداد 1396.
Adjei, P.O.-W., Buor, D., & Addrah, P. (2017). Ecological health effects of rural livelihood and poverty reduction strategies in the lake bosomtwe basin of Ghana. GeoJournal, 82(3), 609-625. 
Bolo, PO, Sommer, R, Kihara, J, Kinyua, M, Nyawira, S and Notenbaert, A (2019), Rangeland degradation: Causes, consequences, monitoring techniques and remedies. Working Paper. CIAT Publication No. 478. International Center for Tropical Agriculture (CIAT). Nairobi, Kenya. 23 p. Available at: https://hdl.handle.net/10568/102393
 Egemi, O.A. (2017). Land use transformation, conflict and rural poverty in the rain lands of Sudan. Sudan Geographical Journal, 1(1).
Fenetahun, Y, Xu, X and Wang, Y (2018), Assessment of Range Land Degradation, Major Causes, Impacts, and Alternative Rehabilitation Techniques in Yabello Rangelands Southern Ethiopia. Review paper, Preprints 2018, 2018070198
Gambella F, Quaranta G, Morrow N, Vcelakova R, Salvati L, Gimenez Morera A, Rodrigo-Comino J.(2021) Soil Degradation and Socioeconomic Systems’ Complexity: Uncovering the Latent Nexus. Land. 10(1):30.
Godde, CM, Boone, R.B, Ash, A.J, Waha, K, Sloat, L.L, Thornton, P.K and Herrero, M (2020), Global rangeland production systems and livelihoods at threat under climate change and variability, Environmental Research Letters, Vol 15, pp: 1-15.
Kwon, H.-Y., Nkonya, E., Johnson, T., Graw, V., Kato, E., & Kihiu, E. (2016). Global estimates of the impacts of grassland degradation on livestock productivity from 2001 to 2011. In E. Nkonya, A. Mirzabaev & J. von Braun (Eds.), Economics of land degradation and improvement–a global assessment for sustainable development (pp. 197-214). Cham: Springer International Publishing.
Mirzabaev, A., Ahmed, M., Werner, J., Pender, J., & Louhaichi, M. (2016). Rangelands of central Asia: Challenges and opportunities. Journal of Arid Land, 8(1), 93-108. 
Sayeed, A. (2013). Causes and consequences of land degradation: Conversion of agricultural land to non-agricultural usages in Bangladesh: A case study on ‘keyain’village of munshigonj district.

  • Receive Date 19 January 2023
  • Revise Date 24 June 2023
  • Accept Date 14 August 2023
  • Publish Date 23 August 2023