تحقیقات ترویج و توسعه روستایی

تحقیقات ترویج و توسعه روستایی

تحلیل اثرات طرح هادی روستایی بر کیفیت زندگی ساکنین دهستان رازان شهرستان خرم‌آباد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 دانش‌آموخته دکتری گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3 دانشیار گروه اقتصاد و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران
چکیده
کیفیت زندگی اساساً برای ارزیابی وضعیت بهزیستی افراد یا جوامع به‌مثابه یک کل به کار می‌رود و طرح هادی روستایی، به‌عنوان نخستین تلاش سازمان‌یافته و فراگیر برای بهبود کیفیت زندگی روستایی و ساماندهی فضاهای روستایی است. با توجه به ادامه روند اجرای این طرح‌ها، ارزیابی اثرات آن‌ها، موضوع مهمی است که می‌تواند از یک‌سو پیامدهای اجرای طرح را در روستا مشخص کند و از سوی دیگر با شناسایی قوت‌ها و ضعف‌های موجود، اطلاعات لازم را برای مدیریت بهتر طرح‌ها فراهم نماید. در این راستا تحقیق حاضر باهدف بررسی اثرات اجرای طرح هادی بر بهبود کیفیت زندگی روستائیان دهستان رازان شهرستان خرم­آباد انجام‌شده است. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است و جمع‌آوری اطلاعات به‌صورت میدانی با ابزار پرسشنامه صورت گرفته است. جامعه آماری این پژوهش کلیه سرپرستان خانوارهای روستاهای رازان به تعداد 515 نفر که 220 سرپرست از روستاهایی که طرح هادی در آن‌ها اجراشده، انتخاب و پرسشگری صورت پذیرفت. انتخاب نمونه‌ها به روش تصادفی ساده انجام‌گرفته است. پرسشنامه­ای محقق ساخته، با مرور پیش نگاشته­ها طراحی گردید که روایی آن بر پایه نظر جمعی از کارشناسان بنیاد مسکن استان لرستان و اعضای هیئت‌علمی دانشگاه­های بوعلی سینا و لرستان تأیید شد و پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از محاسبه آلفای کرونباخ در دامنه (94%-83%=α) تأیید گردید. به منظور بررسی نتایج از نرم‌افزار Spss نسخه 21 استفاده شد. نتایج حاصل از تحقیق نشان می­دهد که در مجموع، اجرای طرح هادی تأثیر مثبتی بر بعد کالبدی کیفیت زندگی داشته است این در حالی است که بر ابعاد اجتماعی و اقتصادی و محیط­زیستی کیفیت زندگی تأثیر مثبت و معنی­داری نداشته است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Impacts of Rural Guide Plan Implementation on Quality of Life (Case of Raazan District in Khorramabad County)

نویسندگان English

Karim Naderi Mahdei 1
Rezvan Omidnejad 2
saeed gholamrezai 3
1 Professor, Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran,
2 Ph.D. Graduate, Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran
3 Associate Professor, Department of Agricultural Economic and Rural Development, Faculty of Agriculture, Lorestan University, Khoramabad, Iran
چکیده English

Quality of life is used to evaluate the condition of individuals or communities. The rural guiding plan is to improve the quality of rural life and organize the rustic space. Evaluating rural guiding plan effects is an important issue that can provide the necessary information for better project management. The present research has been conducted with the aim of investigating the effects of the implementation of the rural guiding plan on improving the quality of life of the villagers of Raazan village of Khoramabad county. The research method is descriptive-analytical and data collection was done in the field with a questionnaire. The statistical population of this research is all heads of households in Razan villages, numbering 515 people. The selection of samples was done by a simple random method. A researcher-made questionnaire was designed by reviewing the previous manuscripts, the validity of which was confirmed based on the opinion of a group of experts, and the reliability of the questionnaire was also confirmed by calculating Cronbach's alpha (α = 94%-83%). SPSS 21 software was used in this research. The research results show that implementing this plan has not had a positive effect on the physical-environmental, social, and economic aspects of life.

کلیدواژه‌ها English

Rural development
Rral development plan
Environmental dimension
Physical dimension
پورطاهری، م؛ عباسی، م؛ رکن‌الدین افتخاری، ع. 1391. ارزیابی عملکرد طرح هادی روستایی در توسعه کالبدی سکونتگاه‌های روستایی مطالعه موردی: روستاهای نبوت و خوران شهرستان ایوان غرب، جغرافیا و پایداری محیط، شماره 5: 36-25.
حاجی­نژاد، ع؛ پایدار، ا. و صادقی، خدیجه.1393. میزان موفقیت طرح­های هادی روستایی از دیدگاه مردم و مسئولان مورد: شهرستان رشتخوار. جغرافیا (فصلنامه علمی-پژوهشی و بین‌المللی انجمن جغرافیای ایران)، 12(43) : 103-81..
حق­پناه، م. و دهقانی، م. 1388. بررسی اثرات کالبدی اجرای طرح هادی روستایی، اولین کنفرانس ملی مسکن و توسعه کالبدی روستا، تهران.
داروگری، ش. زیویار، پ. و استعلاجی، ع. 1402. بررسی شاخص­های مؤثر بر کیفیت زندگی روستایی شهرستان کرمانشاه. مطالعات برنامه­ریزی سکونتگاه‌های روستایی، 18(4): 85-65.
درست، س. امینی، ع. صیدایی، ا. و برقی، ح. 1392. ارزیابی میزان تحقق‌پذیری طرح­های هادی از دیدگاه روستاییان (نمونه موردی: دهستان­های میلاس و سردشت شهرستان لردگان). مجله پژوهش و برنامه­ریزی روستایی. شماره 3، 169-186.
ربیعی­فر، و. صنعتی منفرد، س. ساشورپور، م. و حضرتی، م. 1394. تحلیل و ارزیابی اثرات اجرای طرح هادی در تحولات اقتصادی اجتماعی سکونتگاه­های روستایی (مطالعه موردی: روستاهای استان زنجان). فصلنامه برنامه­ریزی منطقه­ای، 5(17):90-75.
رضایی، ر. و صفا، لیلا. 1393. تحلیل اثرات اجرای طرح هادی روستایی با استفاده از مدل معادلات ساختاری (مطالعه موردی شهرستان زنجان). فصلنامه علمی-پژوهشی فضای جغرافیایی ،14(46): 171-151.
زارعی، ی. 1388. نقدی بر فرآیند تهیه طرح هادی روستایی، مسکن و محیط روستا. 28(127): 65-56.
سواری، م. شیری، ن. و شعبانعلی فمی، ح . 1392. تحلیل عوامل مرتبط با رضایتمندی روستاییان از طرح هادی؛ (مطالعه موردی روستای قراگل شهرستان دیواندره). مسکن و محیط روستا، شماره 142: 82-67.
شارع پور، م. 1370. بررسی اثرات اقتصادی اجتماعی اجرای طرح‌های بهسازی در روستاهای استان آذربایجان شرقی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد به راهنمایی مصطفی ازکیا، تهران.
شماعی، ع. احمدآبادی، ف.و احمدآبادی، ح. 1393. ارزیابی اثرات اجرای طرح هادی بر سکونتگاه‌های روستایی (مطالعه موردی: شهرستان نیشابور)، مجله پژوهش و برنامه­ریزی روستایی، 3(6): 88-75.
عزیزپور، ف. خلیلی، ا. محسن زاده، آ. و حسینی حاصل، ص. 1390. تحلیل و ارزیابی اثرات اقتصادی اجرای طرح هادی در سکونتگاه‌های روستایی کشور. فصلنامه مسکن و انقلاب، 30(135) : 71-84.
عنابستانی، ع. و نادریانفر، م. 1399. تحلیل اثرات اجرای طرح هادی بر کیفیت محیطی سکونتگاه‌های روستایی  مطالعه موردی: شهرستان هامون، فصلنامه برنامه‌ریزی توسعه کالبدی، 5 (1): 11-24.
عنابستانی، ع. و اکبری، م. 1391. ارزیابی طرح‌های هادی و نقش آن در توسعه کالبدی روستا از دیدگاه روستاییان (مطالعه موردی: شهرستان جهرم). فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 44(82) : 93-110.
محمدی­یگانه، ب. نباتی، ع. و چراغی، م. 1391. تبیین اثرات اجرای طرح هادی بر بهبود کیفیت زندگی در نواحی روستایی (مطالعه موردی: دهستان کرانی شهرستان بیجار). مسکن و محیط روستا، شماره 139.
مرادی، م. ابطحی نیا، آ. و شاه سوندی، ز. 1388. بررسی اثرات اجرای طرح هادی در توسعه کالبدی روستا (مطالعه موردی روستای حاجی آباد، بخش مرکزی شهرستان بیرجند). اولین کنفرانس ملی مسکن و توسعه کالبدی روستا، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، 12-25.
مظفر، ف. حسینی، ب. سلیمانی، م. ترکاشوند، ع. و سرمدی، ع. 1387. ارزیابی اثرات اجرای طرح­های هادی بر محیط‌زیست روستاهای ایران. علوم محیطی، 5(3): 32-11.
موسوی قهدریجانی، م. 1383. ارزشیابی اثرات اجتماعی طرح­های بهسازی روستایی استان اصفهان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم اجتماعی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
1میرعلیجانی، س. و خراسانی، م. 1400. تحلیل محتوای مقالات کیفیت زندگی. جغرافیا و برنامه­ریزی محیطی،2(32) : 46-31.
Baba, S.H. Mir Aijaz, S.A. Khan, A. & Manzoor, N.H. (2015). Rural infrastructure and agricultural growth linkages in Jammu and Kashmir. Journal of Economic Affairs, Volume 60, Issue 1, 143-150.
Bartlett, William & et al. (2010), the Quality of Life and Regional Development in FYR Macedonia, Croatian Economic Survey; Vol. 12.pp. 13-162.
Boncinelli, F. Pagnotta, G. Riccioli, F. & Casini, L. (2015). THE DETERMINANTS OF QUALITY OF LIFE IN RURAL AREAS FROM A GEOGRAPHIC PERSPECTIVE: THE CASE OF TUSCANY. Review of Urban & Regional Development Studies, Volume 27, Issue 2,  104–117.
Charlery, C. Qaim, M. & Smith-Hall, C. (2015). Impact of infrastructure on rural household income and inequality in Nepal. Journal of Development Effectiveness,
Dawson, N. Martin, A. & Sikor, T. (2016). Green Revolution in Sub-Saharan Africa: Implications of Imposed Innovation for the Wellbeing of Rural Smallholders. World Development, Volume 78, 204-218.
Epley, D. & Menon, M. (2008). A method of assembling cross- sectional indicators into a community quality of life. Social Indicators Research, 88, pp 281- 296.
Escobal, J. (2007). The Role of public Infrastructure in Market Development in Rural Peru. MPRA-PAPER.
Galadima, M. (2014). RURAL INFRASTRUCTURE STRATEGY FOR POVERTY REDUCTION IN NIGERIA: YOBE IFAD-CBARDP EXPERIENCE. European Scientific Journal, volume 1, pages 605-612.
Greco, G. Skordis-Worrall, J. Mkandawire, B. & Mills, A. (2015). What is a good life? Selecting capabilities to assess women's quality of life in rural Malawi. Social Science & Medicine, Volume 130, Pages 69-78.
Hosseini, S. B. Faizi, M. Norouzian-Maleki, S. & Karimi Azari, A. R. (2011). Impact evaluation of rural development plans for renovating and retrofitting of rural settlements. Environmental Earth Sciences, Volume 73, Issue 7, pp 3033-3042.
Li, L. W. Liu, J. Zhang, Z. & Xu, H. (2015). Late-life depression in Rural China: do village infrastructure and availability of community resources matter. International Journal of Geriatric Psychiatry, Volume 30, Issue 7, pages 729–736.
Ngacho, C. & Das, D. (2014). A performance evaluation framework of development projects: An empirical study of Constituency Development Fund (CDF) construction projects in Kenya. International Journal of Project Management, Volume 32, Issue 3, Pages 492-507.
Perz, S.G. Leite, F.L. Griffin, L.N. Hoelle, J. Rosero, M. Carvalho, L.A. Castillo, J. Rojas, D. (2015). Trans-Boundary Infrastructure and Changes in Rural Livelihood Diversity in the Southwestern Amazon: Resilience and Inequality. Sustainability, 7 (9), 12807-12836.
Sunkari, S. (2011). Development of infrastructure for integrated development: A policy perspective for future of rural India.
Brereton, F. Bullock, C. Clinch, J.P. and Scott, M. (2011). Rural Change and Individual Well-Being: The Case of Ireland and Rural Quality Of Life. European Urban and Regional Studies, 18(2), 203–227.
دوره 2، شماره 1
بهار و تابستان 1403
شهریور 1402
صفحه 1-20

  • تاریخ دریافت 25 اردیبهشت 1402
  • تاریخ بازنگری 31 تیر 1402
  • تاریخ پذیرش 28 مرداد 1402
  • تاریخ انتشار 01 شهریور 1402