کاربرد کشاورزی اقلیم هوشمند در شهرستان بهبهان

بخشوده نیا, نادیا; فرهادیان, همایون; اکبری, الهام

doi:10.30470/jrdes.2024.717748

کاربرد کشاورزی اقلیم هوشمند در شهرستان بهبهان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

نادیا بخشوده نیا ¹

همایون فرهادیان ²

الهام اکبری ³

¹ دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

² استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

³ استادیار گروه نوآوری، کارآفرینی و سیستم های یادگیری، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم ها، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

10.30470/jrdes.2024.717748

چکیده

یکی از مشکلات پیش رو در قرن حاضر و آینده، تغییر اقلیم می‌باشد که بخش کشاورزی در حین متأثر شدن از تغییرات اقلیم، بر آن نیز اثر می‌گذارد. کشاورزی اقلیم هوشمند، رهیافتی است که به دنبال تعدیل اثرات متقابل کشاورزی و پدیده تغییر اقلیم می‌باشد. از طرفی اقدامات کشاورزی اقلیم هوشمند برای کمک به کشاورزان برای ارتقای بهره‌وری و همچنین افزایش میزان سازگاری با تغییرات اقلیمی و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای معرفی شده‌اند. لذا هدف از انجام این پژوهش میزان پذیرش کشاورزان شهرستان بهبهان، در بکارگیری این اقدامات است. در راستای دستیابی به این هدف، از روش توصیفی- همبستگی و علّی رابطه‌ای و ابزار پرسشنامه استفاده شده است که روایی آن به تأیید کارشناسان جهاد کشاورزی شهرستان بهبهان، اعضای هیأت علمی گروه ترویج و آموزش کشاورزی و مدیریت منابع آب دانشگاه تربیت مدرس رسید. جهت تعیین پایایی این ابزار با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (0/85 ≥ α ≥ 0/70) محاسبه گردید. جامعه آماری مورد مطالعه را کشاورزان ساکن در حوضه آبخیز مارون در شهرستان بهبهان تشکیل دادند که به طور مداوم در معرض پدیده تغییر اقلیم قرار دارند (51838N=). تعداد اعضای نمونه تحقیق با استفاده از جدول کرجسی و مورگان 177 نفر تعیین شد که به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شده و به سوالات تحقیق پاسخ دادند. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم افزار SPSSنسخه 26 استفاده شد. یافته‌‌های توصیفی این تحقیق نشان داد که اکثریت پاسخگویان مرد بودند، میانگین سن آن‌ها 38/34 سال بود، بیش‌تر پاسخگویان تحصیلات بالای دیپلم داشتند. اکثریت پاسخگویان تنها به شغل کشاورزی اشتغال داشتند و اکثریت آنان از مراکز خدمات جهاد کشاورزی مشاوره دریافت می نمودند. سه متغیر تصمیم به استفاده از فناوری با ضریب 0/648، برداشت ذهنی از سودمندی با ضریب 0/355 و برداشت ذهنی از سهولت با ضریب 0/328 به ترتیب دارای بیش‌ترین اثر علی کل بر روی استفاده از فناوری‌های کشاورزی اقلیم هوشمند بودند.

کلیدواژه‌ها

تغییرات اقلیم

اقدامات

کشاورزی اقلیم هوشمند

مدل پذیرش فناوری

عنوان مقاله English

Application of climate smart agriculture in Behbahan city

نویسندگان English

Nadia Bakhshoudehnia ¹

HOMAYON FARHADIAN ²

Elham Akbari ³

¹ Doctoral student, Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

² Assistant Professor, Agricultural Extension and Education Department, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

³ Assistant Professor, Department of Innovation, Enterpenership and Learning Systems, Faculty of Industrial and Systems Engineering, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

چکیده English

One of the problems facing us in the current and future centuries is climate change, which affects the agricultural sector while being affected by climate change. Smart climate agriculture is an approach that seeks to adjust agriculture and climate change. On the other hand, smart climate agricultural actions has been introduced to help farmers to improve productivity and also increase the degree of adaptation to climate change and reduce greenhouse gas emissions. The purpose of this research is to accept the farmers of Behbahan city in using this amount of consumption. In order to achieve this goal, a descriptive-all and causal-relational method and a questionnaire tool are used, the validity of which is used using the scientific methods of agricultural jihad of Behbahan city, the faculty of the department of agricultural promotion and education and water resources management of the university. he does. Receipt. To determine the reliability of this tool, it was calculated using Cronbach's alpha coefficient (0.85 ≥ α ≥ 0.70). The statistical population of the study was made up of farmers living in the Maroon watershed in Behbahan city, who are constantly exposed to the climate change phenomenon (N=51838). The number of members of the research sample was determined using the Karjesi and Morgan table of 177 people who were selected by simple random sampling and answered the research questions. In order to analyze the data, SPSS version 26 software was used. The descriptive findings of this research showed that most of the respondents were male, their age was 38.34 years, most of the respondents had higher education. The majority of the respondents only received advice on agricultural jobs in the region, and the majority of them received advice from Jihad Agricultural Service Centers. Three changes in the decision to use technology with a coefficient of 0.648, subjective perception of usefulness with a coefficient of 0.355 and subjective perception of ease with a coefficient of 0.328 respectively had the highest total causal effect on the use of smart climate agricultural technologies.

کلیدواژه‌ها English

Climate change

Actions

climate smart agriculture

technology acceptance model

اسدی، علی؛ روستایی، مریم؛ و کلانتری، خلیل. (1398). بررسی روابط متقابل مولفههای کشاورزی اقلیم هوشمند با استفاده از تکنیکDEMATEL ، مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 52 (3)، 569-589.

اعتمادی، مهدی؛ موسوی، سیدنعمت‌اله؛ و امینیفرد، عباس. (1401). ارزیابی عوامل مؤثر بر پذیرش راهکارهای کشاورزی هوشمند به اقلیم با تأکید بر ویژگی‌های سرمایه اجتماعی و روانشناختی، اقتصاد کشاورزی، 16 (1)، 1-33.

ایرانشاهی، معین؛ ابراهیمی، بهروز؛ یوسفی، حسین؛ و مریدی، علی. (1401). بررسی اثرات تغییر اقلیم بر وضعیت دما و بارش با استفاده از شبکه عصبی و گزارش ششم IPCC (مطالعه موردی: ایستگاه‎های الشتر و خرم‎آباد)، مدیریت آب و آبیاری، 12 (4)، 821-845.

ایرانمنش، یعقوب؛ پورهاشمی، مهدی؛ جهانبازی، حسن؛ بردبار، سیدکاظم؛ عسکری، یوسف؛ هناره، جلال؛ نجفیفر، علی؛ حسینی، احمد؛ حیدری، مازیار؛ فانی، بهروز؛ دریک، آرش؛ جهانپور، فرهاد؛ زرافشار، مهرداد؛ نگهدار صابر، محمدرضا؛ صفری، هوشمند؛ پرویزی، یحیی؛ درگاهیان، فاطمه؛ جعفری، ابوالفضل؛ عالی محمودی سراب، سجاد؛ و قاسمپور، صابر. (1402). تحلیلی بر وضعیت اندوخته کربن در رویشگاه‌‌های جنگلی زاگرس. طبیعت ایران، 8 (2)، 15-20.

آبابایی، بهنام. (1392). کشاورزی هوشمند و تغییراقلیم. تهران: انتشارات پلک، 1-312.

بخشودهنیا، نادیا؛ فرهادیان، همایون؛ اکبری، الهام؛ و سعدوندی، مهسا. (1402). کشاورزی اقلیم هوشمند CSA، نهمین همایش ملی امنیتغذایی ایدهها و پژوهشها در مهندسی بازیافت و کاهش ضایعات کشاورزی، تهران.

بخشودهنیا، نادیا؛ فرهادیان. همایون؛ اکبری، الهام؛ و سعدوندی. مهسا. (۱۴۰۱). تحلیل آثار ارکان مختلف کشاورزی اقلیم هوشمند در مدیریت بحران آب در بخش کشاورزی، هشتمین همایش علمی پژوهشی توسعه و ترویج علوم کشاورزی و منابع طبیعی ایران، 1-13.

بخشودهنیا، نادیا. (1401). عوامل مؤثر بر پذیرش کشاورزی اقلیم هوشمند در حوضه آبریز مارون در استان خوزستان: کاربرد مدل پذیرش فناوری (TAM)، پایاننامه کارشناسی ارشد، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس.

برنا، رضا. (1396). شناسایی الگوهای همدید بارشهای سنگین در حوضه مارون (مطالعه موردی: بارش 29 آبان 1392)، فصلنامه جغرافیای طبیعی، 10 (36).

بهمنپور، هومن؛ مافی، امیر؛ دربیکی، مزدک؛ و سلاجقه، بهرنگ. (1399). بسته آموزشی سواد محیط زیستی ویژه آموزشگران و تسهیلگران: تغییر اقلیم، تهران؛ انتشارات زرنوشت.

بیرجندی, وحید؛ قربانی، سیدعلیرضا؛ و کاوسی، ابراهیم. (1394). بررسی تغییرات اقلیمی و عوامل مؤثر بر آن، دومین کنفرانس بینالمللی پژوهش در علوم و تکنولوژی.

توسطی، علی؛ نیکنامی، مهرداد؛ فرجالهحسینی، سیدجمال؛ و امیدینجفآبادی، مریم. (1400). مدلیابی رفتار کشاورزان در مدیریت بهینه مصرف آب کشاورزی مبتنی بر کشاورزی اقلیم هوشمند در شهرستان پاکدشت: کاربرد نظریه رفتار برنامهریزی شده، مجله پژوهشهای ترویج و آموزش کشاورزی، 14 (1).

جعفری، مصطفی. (1401). تغییر اقلیم و آنچه در شش سال گذشته گفته‌ایم، طبیعت ایران، 7 (6)، 117-117.

حمزه، اسماء؛ قنبرزاده، میترا؛ و حضارمقدم، نسرین. (1402). اثرات ناشی از ریسک تغییر اقلیم بر صنعت بیمه، فصلنامه علمی پژوهشی دانش سرمایه‌گذاری، 12 (46)، 559-582.

خادمی نوشآبادی، سیدمحمد؛ امیدی نجفآبادی، مریم؛ و میردامادی، سیدمهدی. (1402). بکارگیری فناوریهای کشاورزی اقلیم هوشمند در مزارع گندم، طراحی مدل قصد رفتاری با رویکرد بیزی، سامانه نشریات علمی، 9 (4)، 105-124.

خدادادحسینی، سیدحمید؛ نوری، علی؛ و ذبیحی، محمدرضا. (1392). پذیرش آموزش الکترونیکی در آموزشعالی: کاربرد نظریه جریان، مدل پذیرش فناوری و کیفیت خدمات الکترونیکی، فصلنامه پژوهش و برنامهریزی در آموزشعالی، 111-136.

خداقلی، مرتضی؛ معتمدی، جواد؛ صبوحی، راضیه؛ بیات، مینا؛ و عشوری، پروانه. (1401). اثرات تغییر اقلیم بر پراکنش گونه Bromus tomentellus، طبیعت ایران، 7 (6)، 17-25.‎

دهواری، رضا؛ صفدری، مهدی؛ و دادرس مقدم، امیر. (1402). ارزیابی اثرات تغییرات اقلیمی بر متوسط عملکرد پرتقال ایران با رویکرد مدل پانل فضایی، پژوهش‌های تغییرات آب و هوایی، 4 (13)، 55-68.

رجبیزاده، یوسف؛ ایوبزاده، سیدعلی؛ و قمشی، مهدی. (1398). بررسی سیل استان خوزستان طی سال آبی ۱۳۹۷-۱۳۹۸ و ارائهی راهکارهای کنترل و مدیریت آن در آینده، اکوهیدرولوژی، 6 (4)، 1069-1084.

رحیمیمقدم، سجاد؛ کامبوزیا، جعفر؛ و دیهیمفرد، رضا. (1397). ارزیابی ریسک ناشی از تنش گرما در ذرت دانهای استان خوزستان تحت شرایط تغییر اقلیم، تنشهای محیطی در علوم زراعی، 11 (3)، 749-764.

شوقیآغجهمشهد، فاطمه؛ فرخبخت‌فومنی، علیرضا؛ و قلیپور سلیمانی، علی. (1402). ارائه الگویی جهت پذیرش تکنولوژی و نوآوریهای جدید در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر توسط مصرف کنندگان ایرانی با رویکرد اقتصادی و مالی و اجتماعی مبتنی بر نظریه داده بنیاد، فصلنامه اقتصاد مالی، 17 (62)، 123-146.

صادقلو، طاهره؛ بوزرجمهری، خدیجه؛ و معینی، علیرضا. (1399). تحلیل ظرفیت رویارویی کشاورزان در برابر مخاطره خشکسالی (نمونه موردی: کشاورزان شهرستان فریمان)، جغرافیا و مخاطرات محیطی، 9 (2)، 165-185.‎

صباغینژاد، زیور؛ پورسواری، رضا؛ و کرایی، امین. (1401). هنجاریابی مدل پذیرش فناوری دیویس در جستجوی آنلاین اطلاعات سلامت در دانشجویان، تعامل انسان و اطلاعات، 9 (4)، 26-36.

عادلی، بهزاد؛ مرادی، حمیدرضا؛ کشاورز، مرضیه؛ و امیرنژاد، حمید. (1393). خشکسالی و بازتابهای اقتصادی آن در نواحی روستایی مورد: دهستان دودانگه در شهرستان بهبهان، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 3 (3)، 131-148.

قرهبخش، هانیه؛ ملایی، معصومه؛ و تقوی، لعبت. (1399). بررسی تأثیر متقابل شاخص‌های مدیریت شهری تهران بر شاخص عملکرد جهانی محیطزیست ایران (EPI)، فصلنامه انسان و محیطزیست، 18 (1)، 35-48.‎

نیکوئی، حامد؛ آذری، محمود؛ و دستورانی، محمدتقی. (1402). اثر تغییر اقلیم بر سلامت حوزة آبخیز سد فریمان با استفاده از مدل VOR، مدلسازی و مدیریت آب و خاک، 1-15.

یوسفجان، بهاره؛ و زردشتیان، شیرین. (1401). تأثیر مدل پذیرش فناوری توسعهیافته بر استفاده از آموزش برخط در دوران کرونا )مطالعه موردی دانشجویان رشتهی تربیتبدنی(، پژوهش در ورزش تربیتی، 10 (29)، 127-154.

Abegunde, V. O., Sibanda, M. & Obi, A. (2020). Determinants of the Adoption of Climate-Smart Agricultural Practices by Small-Scale Farming Households in King Cetshwayo District Municipality, South Africa. Sustainability, 12(1), 195.

Akbari, E. (2021). Technology Acceptance Model and Mobile learning. In 2021 14th National and 8th International Conference on e-Learning and e-Teaching (ICELET), 1-4. IEEE.

Akbari, E., Naderi, A., Simons, R. J., & Pilot, A. (2016). Student engagement and foreign language learning through online social networks. Asian-Pacific Journal of Second and Foreign Language Education, 1, 1-22.

Amadu, F. O., McNamara, P. E., & Miller, D. C. (2020). Understanding the adoption of climate-smart agriculture: A farm-level typology with empirical evidence from southern Malawi. World Development, 126, 104692.

Amadu, F. O., Miller, D. C., & McNamara, P. E. (2020). Agroforestry as a pathway to agricultural yield impacts in climate-smart agriculture investments: Evidence from southern Malawi. Ecological Economics, 167, 106443.

Bano, A., Ali, M., Gupta, A., Pathak, N., & Hasan, W. (2021). Climate Smart Agriculture and Hi-Tech Farming. In Implications for Climate Smart Agriculture, 1–18.

Brandt, P., Kvakic´, M., Butterbach-Bahl, K. & Rufino, M. C. (2017). How to target
climate-smart agriculture? Concept and application of the consensus-driven decision
support framework ‘‘target CSA”. Agricultural Systems, 151, 234–245.

Barasa, P. M., Botai, C. M., Botai, J. O., & Mabhaudhi, T. (2021). A review of climate-smart agriculture research and applications in Africa. Agronomy, 11(6), 1255.

Chakraborty, M. , Godara, R., Sharma, G., & Hetta, G. (2023). Climate Smart Agriculture: Dimensions and Practices. 2 (5).

Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. Management Information System Quarterly, 13(3), 319-340.

Davies, J., Spear, D., Chappel, A., Joshi, N., Togarepi, C., & Kunamwene, I. (2019). Considering religion and tradition in Climate Smart Agriculture: insights from Namibia. In The Climate-Smart Agriculture Papers, 187-197: Springer.

Dinesh, D., Zougmore, R. B., Vervoort, J., Totin, E., Thornton, P. K., Solomon, D., ... & Campbell, B. M. (2018). Facilitating change for climate-smart agriculture through science-policy engagement. Sustainability, 10 (8), 2616.

Freed, E. K., Schulte, R. P., & Loboguerrero, A. M. (2023). How does climate-smart agriculture contribute to global climate policy? Bridging the gap between policy and practice. Frontiers in Sustainable Food Systems, 7, 802289.

Gebremariam, G. & Tesfaye, W. (2018). The heterogeneous effect of shocks on
agricultural innovations adoption: Microeconometric evidence from rural ethiopia. Food
Policy 74, 1. 54-161.

Gemtou, M., Kakkavou, K., Anastasiou, E., Fountas, S., Pedersen, S. M., Isakhanyan, G., ... & Pazos-Vidal, S. (2024). Farmers’ Transition to Climate-Smart Agriculture: A Systematic Review of the Decision-Making Factors Affecting Adoption. Sustainability, 16(7), 2828.

Hammond, J., Fraval, S., Van Etten, J., Suchini, J. G., Mercado, L., Pagella, T., ... & van Wijk, M. T. (2017). The Rural Household Multi-Indicator Survey (RHoMIS) for rapid characterisation of households to inform climate smart agriculture interventions: Description and applications in East Africa and Central America. Agricultural Systems, 151, 225-233.

Hussain, S. G. (2017). Identification and Modeling of Suitable Cropping Systems and Patterns for Saline, Drought and Flood Prone Areas of Bangladesh. Climate Change Unit, Christian Commission for Development in Bangladesh.‏

Jahangirpour, D., & Zibaei, M. (2022). Cropping Pattern Optimization in the Context of Climate-Smart Agriculture: A Case Study for Doroodzan Irrigation Network-Iran. J. Agric. Econ. Dev, 35 (4), 407-422.

Jat, M. L., Jat, H. S., Agarwal, T., Bijarniya, D., Kakraliya, S. K., Choudhary, K. M., ... & Lopez-Ridaura, S. (2020). A compendium of key climate smart agriculture practices in intensive cereal-based systems of South Asia. International Maize and Wheat Improvement Center (CIMMYT), New Delhi, India, 42.

Jellason, N. P., Conway, J. S., & Baines, R. N. (2021). Understanding impacts and barriers to adoption of climate-smart agriculture (CSA) practices in North-Western Nigerian drylands. The Journal of Agricultural Education and Extension, 27(1), 55-72.

Khatri-Chhetri, A., Aggarwal, P. K., Joshi, P. K., & Vyas, S. (2017). Farmers' prioritization of climate-smart agriculture (CSA) technologies. Agricultural systems, 151, 184-191.‏

Kpadonou, R. A. B., Owiyo, T., Barbier, B., Denton, F., Rutabingwa, F. & Kiema, A.
(2017). Advancing climate-smart-agriculture in developing drylands: Joint analysis of the
adoption of multiple on-farm soil and water conservation technologies in west african
sahel. Land Use Policy 61, 196-207.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and psychological measurement, 30(3), 607-610.‏

Lipper, L., Thornton, P., Campbell, B. M., Baedeker, T., Braimoh, A., Bwalya, M., ... & Torquebiau, E. F. (2014). Climate-smart agriculture for food security. Nature Climate Change, 4(12), 1068-1072.

Makate, C., Makate, M., Mango, N. & Siziba, S. )2019(. Increasing Resilience of Smallholder Farmers to Climate Change through Multiple Adoption of Proven Climate Smart Agriculture Innovations. Lessons from Southern Africa. J. Environ. Manag., 231: 858-868.

Islam, M. S., Kabir, M. S., & Pervez, A. K. M. K. (2023). Climate-smart agriculture promoting sustainable agriculture in Bangladesh, Journal of Agricultural and Rural Research, 7(1), 1-7.

Mitra, A., & Barua, P. (2024). Review on Climate Smart Agriculture Practice. Journal of Climate Change. 10(1).

Mizik, T. (2021). Climate-smart agriculture on small-scale farms: a systematic literature review. Agronomy, 11(6), 1096.

Nazifi, B. (2024). Adoption of climate‑smart agricultural practices and its impact on smallholder farming households in some rural areas of North‑Western Nigeria. Agricultura Tropica et Subtropica, 57, 23-34.

Newell, P., Taylor, O., Naess, L. O., Thompson, J., Mahmoud, H., Ndaki, P., ... & Teshome, A. (2019). Climate smart agriculture? Governing the sustainable development goals in Sub-Saharan Africa. Frontiers in Sustainable Food Systems, 3, 55.

Ogunyiola, A., Gardezi, M., & Vij, S. (2022). Smallholder farmers’ engagement with climate smart agriculture in Africa: role of local knowledge and upscaling. Climate Policy, 1-16.

Paustian, K., Lehmann, J., Ogle, S., Reay, D., Robertson, G. P. & Smith, P. (2016).
Climate-smart soils. Nature, 532, 49–57.

Saatsaz, M. (2019). A historical investigation on water resources management in Iran. Environment, Development Sustainability, 1-37.

Taylor, M. (2018). Climate-smart agriculture: what is it good for?. The Journal of Peasant Studies, 45(1), 89-107. Thierfelder, C., Chivenge, P., Mupangwa, W., Rosenstock, T. S., Lamanna, C., & Eyre, J. X. (2017). How climate-smart is conservation agriculture (CA)?–its potential to deliver on adaptation, mitigation and productivity on smallholder farms in southern Africa. Food security, 9(3), 537-560.

Verkaart, S., Mausch, K., Claessens, L., & Giller, K. E. (2019). A recipe for success? Learning from the rapid adoption of improved chickpea varieties in Ethiopia. International journal of agricultural sustainability, 17(1), 34-48.

Wekesah, F. M., Mutua, E. N. & Izugbara, C. O. (2019). Gender and conservation
agriculture in sub-Saharan Africa: a systematic review. International Journal of
Agricultural Sustainability, 17(1), 78-91.

Xenarios, S., Nemes, A., Sarker, G. W., & Sekhar, N. U. (2016). Assessing vulnerability to climate change: are communities in flood-prone areas in Bangladesh more vulnerable than those in drought-prone areas?. Water Resources and Rural Development, 7, 1-19.‏

Zheng, H., Ma, W., & He, Q. (2024). Climate-smart agricultural practices for enhanced farm productivity, income, resilience, and greenhouse gas mitigation: a comprehensive review. Mitigation and Adaptation Strategies for Global Change, 29(4), 1-38.