تحقیقات ترویج و توسعه روستایی

تحقیقات ترویج و توسعه روستایی

شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر رواج مصرف مواد مخدر در جوامع روستایی دهستان بناب، استان زنجان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانش‌آموخته کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی روستایی، زنجان، ایران
چکیده
اعتیاد و مصرف مواد مخدر پدیده‌ای است که آینده کشور را در ابعاد گوناگون با چالش مواجه‌ می‌سازد. بدین منظور مطالعه و برنامه‌ریزی به‌منظور مقابله با این معضل اجتماعی، نیازمند شناخت و بررسی عوامل مؤثر بر رواج مصرف مواد مخدر ‌می‌باشد. پژوهش حاضر باهدف شناخت و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر گرایش به اعتیاد و مصرف مواد مخدر در نواحی روستایی دهستان بناب استان زنجان انجام گردیده است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و روش انجام آن توصیفی_تحلیلی و گردآوری داده‌ها بر اساس روش کتابخانه‌ای و میدانی می‌باشد. جامعه آماری پژوهش سرپرستان خانوار ساکن در روستا و افراد معتاد می‌باشد. به علت تعداد بالای روستاهای دهستان موردمطالعه که تعداد 25 روستای دارای سکنه بوده تعداد 10 روستا از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب و بر مبنای تعداد جمعیت، تعداد نمونه هر طبقه جمعیتی مشخص شد. روش تحقیق با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و تهیه و تکمیل پرسشنامه‌ای محرمانه بوده که روایی آن با استفاده از نظر متخصصان تائید شد. پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ (0/72) مورد تأیید قرار گرفت. یافته‌های تحقیق نشان داد که بر اساس دیدگاه جامعه آماری مهم‌ترین عوامل مؤثر در پیشگیری از اعتیاد به مواد مخدر نظارت خانواده‌ها، ایجاد و تنوع فرصت‌های شغلی و همچنین توسعه امکانات گذران اوقات فراغت می‌باشد. مجموعه‌ای از عوامل در بروز و گسترش مصرف مواد مخدر در روستاها نقش دارند که از جمله آن‌ها می‌توان به عوامل فردی، نظام تربیتی خانواده، اقتصادی، اجتماعی و در نهایت عامل فرهنگی اشاره نمود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Identification and Analysis of Factors Affecting the Prevalence of Drug Use in Rural Communities of Bonab Village, Zanjan Province

نویسنده English

javad masoumi
MS.c Graduate of Rural Planning, Zanjan, Iran
چکیده English

Addiction and drug use is a phenomenon that challenges the future of the country in various dimensions. For this purpose, studying and planning in order to deal with this social problem requires knowing and investigating the factors affecting the prevalence of drug use. The present research was conducted to recognize and prioritize the factors affecting addiction and drug use in the rural areas of Bonab villages, Zanjan province. The current study is applied in terms of purpose and the method of doing it is descriptive-analytical and data collection based on library and field methods.The statistical population of the research is the heads of households living in the village and addicted people. Due to the high number of villages in the studied village, which was 25 inhabited villages, 10 villages were selected through cluster sampling, and based on the number of population, the number of samples for each population class was determined. The reliability of the questionnaire was confirmed using Cronbach's alpha coefficient (0.72). The findings of the research showed that based on the perspective of the statistical population, the most important effective factors in preventing drug addiction are the supervision of families, creating and diversifying job opportunities, and also the development of leisure facilities. A setof factors play a role in the occurrence and spread of drug use in villages, including individual factors, family education system, economic- Social, and finally cultural factor mentioned

کلیدواژه‌ها English

addiction
drug use
rural areas
بذرافشان، ج. روستا، م. 1395. ارزیابی عوامل مؤثر بر احساس امنیت در مناطق روستایی (مطالعه موردی: بخش مرکزی- شهرستان جهرم)، فصلنامه علمی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 6(23)، 142-152.
حجاریان، ا. قنبری، ی.1392، شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های اجتماعی مؤثر در گرایش جوانان روستایی به اعتیاد در مناطق روستایی شهرستان اصفهان. فصلنامه اعتیاد پژوهی سوءمصرف مواد،7(27)، 78-67.
حسینی، م. 1400، شناسایی بسترهای گرایش به اعتیاد در استان لرستان (با تأکید بر رویکرد سنخ شناسی کیفی)، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 10(4)، 1179-1149.
دودمان، پ؛ و قنبری، ع. 1394، بررسی علل و عوامل گرایش جوانان به اعتیاد و مواد مخدر از دیدگاه آموزشی و روانشناسی، شیراز، نوید شیراز.
ستاد مبارزه با مواد مخدر.1400، خلاصه تحقیق ارزیابی سریع اعتیاد در ایران، ستاد مبارزه با مواد مخدر جمهوری اسلامی ایران.
ستوده، ه.1386، آسیب‌شناسی اجتماعی (جامعه‌شناسی انحرافات). تهران، آوای نور.
سخاوت، ج. پیران، پ. 1385، جامعه‌شناسی انحرافات اجتماعی، تهران، دانشگاه پیام نور.
عبداللهی، م. 1381، آسیب‌های اجتماعی و روند تحول آن در ایران: تهران، آگه.
فرخی، م؛ و شهبازی، ا. 1396، مطالعه کیفی تجربه زیسته اعتیاد به ماری‌جوانا در میان دانشجویان شهر تهران، مجله بررسی مسائل اجتماعی ایران،8(2)، 258-237.
قادری، ص. 1397، نگاهی سیاست‌گذارانه به مسئله مواد اعتیادآور و مواجهه با آن در ایران و استان تهران، مجموعه مقالات آسیب‌های اجتماعی استان تهران، شورای اجتماعی وزارت کشور، تهران: پژوهشکده فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
قلی زاده، م.، احمدی، ل و قلی زاده، ز. 1397، رابطه علی دل‌بستگی ناایمن و هوش اخلاقی با آمادگی به اعتیاد با میانجی‌گری هیجان خواهی در دانش آموزان پسر، فصلنامه اعتیاد پژوهی 12(45)، 280-265.
محسنی تبریزی، ع. 1383، وندالیزم: مبانی روانشناسی اجتماعی رفتار وندالیستی در مباحث آسیب‌شناسی اجتماعی. تهران، انتشارات آن.
مدبرنیا، م.، میرحسینی، ک.، تبری، ر.، و عطرکارروشن، ز. 1392، عوامل مؤثر بر اعتیاد بر مواد مخدر در افراد 30-15 سال. مجله دانشگاه علوم پزشکی گیلان، 22(87)،77-70.
مطیعی لنگرودی، ح.، فرهادی، ص.، و زارع، ز. 1392، عوامل مؤثر بر گسترش اعتیاد در نواحی روستایی (مطالعه موردی: دهستان چهار دولی غربی شهرستان قروه)، پژوهش‌های جغرافیای انسانی،1(45)،85- 65.
مقدم، م. 1401، کندوکاوی در بسترهای خانوادگی و پیامدهای پدیده اعتیاد در بین مردان در شهر اهواز، فصلنامه اعتیاد پژوهی،16(66)، 170-145.
نیروی انتظامی استان زنجان. 1402، گزارش سالانه، آمار کشفیات انواع مواد مخدر در سال 1401.
Alsuwaidi, H. M. (2019). Understanding the barriers to integration to society, recovering patient from addiction face: Qualitative study in UAE (Doctoral dissertation, Harvard University).
Chen, Y. L. Lee, T. C. Chen, Y. T. Lo, L. C. Hsu, W. Y. & Ouyang, W. C. (2019). Efficacy of electroacupuncture combined with methadone maintenance therapy: a case-control study. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2019.
Frisher, M. Crome, L., Macleod, J., Bloor, R., & Hickman, M. (2019). Predictive Factors for Illicit Drug Use among Young People: A Literature Review. Home Office Online Report 05/07.
Glantz, M. D., Weinberg, N. Z., Miner, L. L., & Colliver, J. D. (1999): The etiology of drug abuse: Mapping the paths.
Jenkinson, J., & Ravert, P. (2013): Underutilization of primary care providers in treating opiate addiction. The Journal for Nurse Practitioners, 9(8), 516-522.
Kimberly, J. R., & McLellan, A. T. (2006): The business of addiction treatment: A research agenda. Journal of Substance Abuse Treatment, 31(3), 213-219.
Kishore, S., Garg, B. S., & Muzammil, K. (2007): Tobacco addiction amongst adolescents in rural areas of District Wardha. JK Science, Vol. 9 No. 2, 79-82.
Lakshminarayana, J., & Singh, M. B. (2009): Opium addiction among rural population in desert districts of Western Rajasthan: some observations from the study. J Hum Ecol, 25(1), 1-4.
Liraud, F., & Verdoux, H. (2000): Which temperamental characteristics are associated with substance use in subjects with psychotic and mood disorders? Psychiatry Research, 93(1), 63-72
Tscharke, B. J., Chen, C., Gerber, J. P., & White, J. M. (2016): Temporal trends in drug use in Adelaide, South Australia by wastewater analysis.Science of The Total Environment, 565, 384-391.
West, R .,&Brown, J (2013):Theory of Addiction.Addiction Press.
Wills, T. A., Yaeger, A. M., & Sandy, J. M. (2003): Buffering effect of religiosity for adolescent substance use. Psychology of Addictive Behaviors, 17(1), 24.
دوره 1، شماره 1
پاییز و زمستان 1402
خرداد 1403
صفحه 27-41

  • تاریخ دریافت 24 آبان 1402
  • تاریخ بازنگری 24 دی 1402
  • تاریخ پذیرش 09 اسفند 1402
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1403