تحقیقات ترویج و توسعه روستایی

تحقیقات ترویج و توسعه روستایی

تاثیر احداث صنایع تبدیلی چغندرقند بر پایداری حوضه دریاچه ارومیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
شیدا جهانگیری 1
عنایت عباسی 2
1 دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
10.30470/jrdes.2025.2045578.1041
چکیده
دریاچه ارومیه به دلیل فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی ناپایدار با مشکلات آلودگی و کمبود آب روبرو است که نیازمند همکاری بین دولت، صنعت و جامعه برای ایجاد راه‌حل‌های همه‌جانبه و پایدار است. هدف این پژوهش بررسی تأثیرات ایجاد صنایع تبدیلی چغندرقند بر پایداری حوضه دریاچه ارومیه بوده است. این پژوهش با رویکرد کیفی انجام‌شده است. داده‌های پژوهش از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با 12 مشارکت‌کننده، شامل 4 متخصص (دانشگاهیان و پژوهشگر حوزه محیط‌زیست و کشاورزی)، 3 مسئول (نمایندگان نهادهای مرتبط با صنعت، کشاورزی و محیط‌زیست) و 5 کشاورز، جمع‌آوری‌شده است. یافته‌ها در قالب 56 مفهوم، 28 مقوله و پنج بعد استخراج و دسته‌بندی شدند و درنهایت با تأکید بر محورهای توسعه پایدار، در قالب مدلی ارائه‌شده است. نتایج بیانگر وجود تناقض بین نیاز زیست‏محیطی منطقه و رفتار مسئولان و نیز تقدم بعد اقتصادی نسبت به بعد زیست‏محیطی توسط کشاورزان است. همچنین نتایج حاکی از آن است که احداث صنایع تبدیلی چغندرقند در حوضه دریاچه ارومیه مطابق با دغدغه‌های زیست‌محیطی منطقه نیست و تنها به‌عنوان راهکاری برای بهبود معیشت و مهار تورم ارائه‌شده است. مدیریت و بهبود وضعیت موجود نیازمند برنامه‌ریزی جامع برای حل مشکلات معیشتی و بیکاری است. لذا پیشنهاد می‌شود که این برنامه‌ریزی باید با دیدگاه توسعه پایدار و با در نظر گرفتن نظرات مردم منطقه انجام گیرد. همچنین، تقویت مشارکت محلی از طریق فراهم کردن زمینه مشارکت مردم در تصمیم‌گیری‌ها و نظارت بر عملکرد صنایع می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی منجر شود.
کلیدواژه‌ها
آلودگی آب
تغییر اقلیم
پایداری زیست‌محیطی
چغندرقند
مدیریت آب

عنوان مقاله English

The effects of Sugar beet Processing Industries Construction on the Sustainability of the Urmia Lake Basin

نویسندگان English

Sheida Jahangiri 1
Enayat Abbasi 2
1 Ph.D. Student, Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
چکیده English

Lake Urmia is facing challenges of pollution and water scarcity due to unsustainable industrial and agricultural activities, necessitating collaboration among the government, industry, and society to create sustainable solutions. The research aimed to examine the effects of establishing sugar beet processing industries on the sustainability of the Lake Urmia basin. This study employs a qualitative approach to investigate the effects of constructing sugar beet processing industries on the sustainability of the Lake Urmia. Data were collected through semi-structured interviews with 12 participants, including 4 experts (academics and researchers in the fields of environment and agriculture), 3 officials (representatives from relevant institutions in industry, agriculture, and the environment), and 5 farmers. The results of interviews were extracted and categorized into 56 concepts, 28 categories, and four dimensions, ultimately presented in a model emphasizing sustainable development. The results indicate a contradiction between the environmental needs of the region and the officials behavior, as well as the prioritization of economic aspects over environmental ones. The establishment of sugar beet processing industries does not align with the environmental concerns of the region and is presented merely as a solution for improving livelihoods and controlling inflation. To manage and improve the current situation, there is a need for comprehensive planning to create programs that address livelihood and unemployment issues, with a sustainable development perspective that considers the opinions of local people, as well as strengthening local participation by facilitating active community involvement in decision-making and oversight of industrial operations, which can help increase public trust.

کلیدواژه‌ها English

Water pollution
climate change
environmental sustainability
sugar beet
water management
اسمعیل ­زاده، سعید؛ پرورش­ریزی، عاطفه؛ و میان­آبادی، حجت. (1400). مساله شناسی و ارزیابی خط­مشی ستاد احیای دریاچه ارومیه. فصلنامه علمی مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی. 11(38)، 38-58.
امین­ فنک، داود؛ رضائی، روح‌اله؛ و زینال­زاده، کامران. (1402). شناسایی و تبیین موانع حفاظت از منابع آب در حوضه آبریز دریاچه ارومیه: یک پژوهش کیفی. مجله تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، 54(1)، 73- 88.
باشگاه خبرنگاران جوان. (1402). https://www.yjc.ir/fa/news/8400251
پایگاه خبری تحلیلی آذر انجمن. (1402). https://aazaranjoman.ir
دبیرخانه کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه. (1399). ضرورت­ها، مبانی قانونی، راهبردها و پروژه­های عملیاتی طرح ملی نجات دریاچه ارومیه. ستاد احیای دریاچه ارومیه. ulrp. sharif. Ir
رحیمیان، محمدحسین. (1395). ﻧﯿﺎز آبی و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی آﺑﯿﺎری چغندرﻗﻨﺪ (ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮردیﻣﺸﻬﺪ). ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺧﺎک و آب، ﺳﺎزﻣﺎن ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت، آﻣﻮزش و ترویج کشاورزی، وزارت ﺟﻬﺎد کشاورزی، ﻧﺸﺮﯾﻪ فنی ﺷﻤﺎره 549.
شیران ­زایی، شهرام؛ و آقاجانی، دردانه. (1402). آسیب شناسی فرآیند تدوین خط­مشی­های محیط­زیست (مورد مطالعه سنجش محیط­زیست طبیعی- دریاچه ارومیه). علوم و تکنولوژی محیط­زیست، 25(2)، 71-86.
صالح‌نیا، مبینا؛ و رفعتی، محسن. (1402). بررسی عوامل مؤثر بر درآمد خانوارهای روستایی حوضه دریاچه ارومیه. راهبردهای توسعه روستایی، در دست چاپ.
کریمی، محمد. (1399). مدیریت کاهش مصرف آب در چغندرقند. مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، دفتر شبکه دانش و رسانه­های ترویجی، کرج: سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، نشر آموزش کشاورزی، ص: 15.
موسوی، سید نوید؛ و اکبری، یونس. (1402). تأثیرات احداث سد حسنلو بر جامعه محلی در حوزه آبریز دریاچه ارومیه. نشریه آب و توسعه پایدار، 10(2)، 85 تا 98.
نادری، سمیه؛ علیجانی، بهلول؛ حجازی زاده، زهرا؛ حیدری، حسن؛ و عباسپور، کریم. (1403). چشم­انداز تاثیر تغییر اقلیم آینده بر منابع آب و عملکرد چغندرقند در حوضه دریاچه ارومیه. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 24(73)، ۱-۲۵. (در دست چاپ). 
Alizade Govarchin Ghale, Y., Tayanc, M. and Unal, A. (2021). Dried bottom of Urmia Lake as a new source of dust in the northwestern Iran: Understanding the impacts on local and regional air quality. Atmospheric Environment. Volume 262, 118635. doi: 10.1016/j.atmosenv.2021.118635
Barati, A A., Dehghani Pour, M. and Adeli Sardooei, M. (2023). Water crisis in Iran: A system dynamics approach on water, energy, food, land and climate (WEFLC) nexus. Science of The Total Environment, 882. doi: 10.1016/j.scitotenv.2023.163549
Dehghanipour, A H., Moshir Panahi, D., Mousavi, H., Kalantari, Z. and Tajrishy, Ma. (2020). Efects of Water Level Decline in Lake Urmia, Iran, on Local Climate Conditions. Water, 12(8), 2153. doi:10.3390/w12082153.
Dehghanipour, A H., Zahabiyoun, B., Schoups, G. and Babazadeh, H. )2019). A Weap-Modflow surface water-groundwater model for the irrigated Miyandoab plain, Urmia lake basin, Iran: Multi-objective calibration and quantification of historical drought impacts. Agric. Agricultural Water Management, 223(C), 1-1. DOI: 10.1016/j.agwat.2019.105704.
Dhangar, D S. and Lohar, S P. (2013). Effect of Sugar Factory Effluent on Physico-Chemical Properties and Cellulase Activity of Soil - A Case Study. International Multidisciplinary Research Journal, 3(1):18-22 ISSN: 2231-6302 Available Online: http://irjs.info/.
Google Earth. (2024).
Hák, T., Janoušková, S., & Moldan, B. (2016). Sustainable Development Goals: A need for relevant indicators. Ecological indicators, 60, 565-573
Isanezhad, R., Zarifian, S., Raheli, H., Kouhestani, H., & Nahand, S. B. (2015). Assessing the effects of optimal cropping pattern in Lake Urmia basin on restoration of Lake Urmia. GMP Rev, 18, 464-468.
 Juvonen, H M. (2015). Nexus for What? Challenges and Opportunities in Applying the Water-Energy-Food Nexus. Master’s Thesis, Aalto University, Espoo, Finland.
Lad, PD., Patil, ST., Kadam, US. and Ingle, PM. (2022). Effect of sugar factory effluent on physico-chemical characteristics of groundwater in surrounding area. The Pharma Innovation Journal, SP-11(11): 2183-2189.
Montazeri, A., Sahneh, B., & Ghanghermeh, A. (2021). The Role of Water Resources Management in the Sustainable Livelihood of Rural Households (Case Study: Northern and Southern Mazraeh of Aq Qala Township). Spatial Planning, 11(1), 67-86.
Mumtaz, B. A., Li, F., Zhang, Y. and Yateh, M. (2023). Assessment of Industrial Wastewater Dis-charged into River Nile by Assalaya Sugar Factory—Solution & Strategies. Open Access Library Journal, 10: e313. doi: 10.4236/oalib.1110313.
Nasrollahi, H., Shirazizadeh, R., Shirmohammad, R., Pourali, O. and Amidpour, M. (2021). Unraveling the Water-Energy-Food-Environment Nexus for Climate Change Adaptation in Iran: Urmia Lake Basin Case-Study. Water, 13, 1282.https://doi.org/10.3390/w13091282.
Pawar, N. J., Pondhe, G M. and Patil, S F. (1988). Groundwater pollution due to sugar-mill effluent, at Sonai, Maharashtra, India. Environmental Geology, 34 (2/3). Springer-Verlag. 151- 158.
Ramjeawon, T. (2000). Cleaner production in Mauritian cane-sugar factories. Journal of Cleaner Production, 8(6), 503-510.
Saranraj, P. and Stella, D. (2014). Impact of Sugar Mill Effluent to Environment and Bioremediation: A Review. World Applied Sciences Journal, 30(3): 299-316, 2014 ISSN 1818-4952. DOI: 10.5829/idosi.wasj.2014.30.03.1656.
Savelli, E., Mazzoleni, M., Di Baldassarre, G., Cloke, H., & Rusca, M. (2023). Urban water crises driven by elites’ unsustainable consumption. Nature Sustainability.‏ 929–940. doi: 10.1038/s41893-023-01100-0
Shabanzadeh-Khoshrody, M., Azadi, H., Ahangarkolaee, S. S., Fauconnier, M. L., Grahić, J., & Sklenička, P. (2023). Water shortage and optimal pattern of field cropping cultivation: Addressing economic and environmental concerns in Qazvin Plain, Iran. Journal of Cleaner Production, 399, 136512.
Shahsavari-Pour, N., Darabi, L., & Zaer-Miri, S. (2023). Analysis of the employment status of Iranian public universities graduates and the governmental policy using system dynamics approach. Simulation, 99(1), 89-109.
Shams Ghahfarokhi, M.  and  Moradian, S. (2023). Investigating the causes of Lake Urmia shrinkage: climate change or anthropogenic factors? J. Arid Land 15, 424–438. https://doi.org/10.1007/s40333-023-0054-z.
Srinivasan, V.; Lambin, E.F.; Gorelick, S.M.; Thompson, B.H.; Rozelle, S. The nature and causes of the global water crisis: Syndromes from a meta-analysis of coupled human-water studies. Water Resour. Res. 2012, 48, W10516.
Taghilou, A., & Soltani, N. (2022). Neoliberalization, Separations, and Environmental Crises-Emphasizing the Ecological Crisis of Lake Urmia, Iran. Journal of Research and Rural Planning, 11(1), 1-20
Tayyab, M., Wakeel, A., Mubarak, M. U., Artyszak, A., Ali, S., Hakki, E. E., ... & Ishfaq, M. (2023). Sugar Beet Cultivation in the Tropics and Subtropics: Challenges and Opportunities. Agronomy, 13(5), 1213. Doi: 10.3390/agronomy13051213.
Tri Basuki, K. (2015). Environmental risk analysis of sugar factory waste. Interlink Continental J. Bus. Manage. Econ, 1(1), 008-012.
Tussupova, K., Hjorth, P., & Moravej, M. (2020). Drying lakes: A review on the applied restoration strategies and health conditions in contiguous areas. Water, 12(3), 749.
Wakatsuki, H., Ju, H., Nelson, G. C., Farrell, A. D., Deryng, D., Meza, F., & Hasegawa, T. (2023). Research trends and gaps in climate change impacts and adaptation potentials in major crops. Current Opinion in Environmental Sustainability, 60, 101249.
Zarghami, M., & AmirRahmani, M. (2017). A system dynamics approach to simulate the restoration plans for Urmia Lake, Iran. Optimization and Dynamics with Their Applications: Essays in Honor of Ferenc Szidarovszky, 309-326.
تحقیقات ترویج و توسعه روستایی
دوره 2، شماره 2
پاییز و زمستان 1403
اسفند 1403
صفحه 79-93

  • تاریخ دریافت 22 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 30 دی 1403
  • تاریخ پذیرش 28 بهمن 1403
  • تاریخ انتشار 30 اسفند 1403