تحقیقات ترویج و توسعه روستایی

تحقیقات ترویج و توسعه روستایی

عامل های مؤثر در توانمندی اقتصادی دامداران شهرستان سوادکوه شمالی، مازندران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مهدی امیری 1
مهدی چرمچیان لنگرودی 2
1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران
10.30470/jrdes.2026.2075532.1106
چکیده
توانمندسازی اقتصادی جامعه روستایی از جمله مسایلی است که ضرورت توجه به آن به صورت روزافزونی در حال افزایش است. در همین راستا، این پژوهش با هدف بررسی عامل­ های مؤثر در توانمندی اقتصادی دامداران شهرستان سوادکوه شمالی در سال 1403 انجام شد. جامعه­ی آماری پژوهش شامل دامداران شهرستان سوادکوه شمالی در استان مازندران می­باشند (N= 425)که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه­گیری طبقه­ ای تصادفی، 213 دامدار به عنوان نمونه­ی آماری انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شدند. پرسشنامه در هفت بخش اصلی توانمندی اقتصادی، عامل شخصیتی، ویژگی های شغلی، عامل اقتصادی، عامل­ انگیزشی، عامل اجتماعی و عامل آموزشی با طیف لیکرت بود. روایی شکلی پرسشنامه با استفاده از نظر متخصصان مورد تأیید قرار گرفت. همچنین بر پایه میزان میانگین واریانس استخراج شده (0.834< AVE < 0.633)، پایایی ترکیبی (981/0< CR < 0.633) و آلفای کرونباخ (0.979< Cronbach Alpha < 0.850)، پرسشنامه دارای روایی همگرا و پایایی مناسبی بود. برای پردازش داده­ها از نرم­افزارهای SPSS16 و Smart PLS3 بهره گرفته شد. یافته­های مدل­سازی معادله­های ساختاری نشان داد که عامل شخصیتی، ویژگیهای شغلی و عامل انگیزشی تأثیر مثبت و معنی­دار بر توانمندی اقتصادی دامداران داشتند و 80.4 درصد از آن را تبیین کردند. بیشترین تأثیرکل در توانمندی اقتصادی دامداران را، عامل شخصیتی داشت.
کلیدواژه‌ها
انگیزشی
توانمندی اقتصادی
شخصیتی
شغلی
سوادکوه شمالی

عنوان مقاله English

Factors Influencing in the Economic Empowerment of Livestock Farmers in Savadkouh Shomali County, Mazandaran

نویسندگان English

Mehdi Amiri 1
Mehdi Charmchian Langerodi 2
1 Department of Agricultural Extension and Education, Sar.C., Islamic Azad University, Sari, Iran.
2 Department of Agricultural Extension and Education, Sar.C., Islamic Azad University, Sari, Iran.
چکیده English

Economic empowerment of rural communities is one of the issues that is increasingly in need of attention. In this regard, this study aimed at factors influencing in the economic empowerment of livestock farmers in Savadkouh Shomali County, Mazandaran in 2024. The statistical population of study includes livestock farmers of Savadkouh Shomali County in Mazandaran Province (N= 425). According to Cochran's formula and stratified random sampling method, 213 livestock farmers were selected as a statistical sample. Data were collected using a researcher-made questionnaire. The questionnaire was divided into seven main sections: economic empowerment, personality factor, job characteristics, economic factor, motivational factor, social factor and training factor with a Likert scale. The content validity of the questionnaire was confirmed by experts' opinions. Also, based on the Average Variance Extracted (0.633<AVE<0.834), Composite Reliability (0.894<CR<0.981) and Cronbach Alpha (0.850<CA<0.979), the questionnaire had a convergent validity and appropriate reliability. SPSS16 and Smart PLS3 software were used to analyze the data. The results of structural equation modeling showed that personality factor, job characteristics and motivational factor had a positive and significant impact on economic empowerment and explained 80.4 percent of it. The personality factor had the greatest overall impact on the economic empowerment of livestock farmers.

کلیدواژه‌ها English

Motivational
Economic Empowerment
Personality
Job
Savadkouh Shomali

آهنگر، سحر؛ و بابایی، محمد حسین. (1403). تحلیل چالش­های دستیابی به معیشت پایدار روستاییان شهرستان مهاباد، دوفصلنامه تحقیقات ترویج و توسعه روستایی، 2(2)، 147-130.

افراخته، حسن؛ خلیفه، ابراهیم؛ فرجی، فاروق؛ و مرادی، ابوالفضل. (1391). تحلیل فضایی توانمندسازی اقتصادی به عنوان بستری برای توسعه روستایی: یک بررسی تطبیقی مورد مطالعه نواحی روستایی در هند و ایران (ناحیه مرو دشت فارس)، همایش ملی توسعه روستایی، رشت.

پاشایی، پارسا. (1403). مروری بر موانع توانمندسازی اقتصادی در مناطق روستایی: از مشکلات مالی تا چالش‌های فرهنگی و ساختاری، مجله علمی تخصصی علوم انسانی و اسلامی در هزاره سوم، 8(4)، 205-189.

حاجی­نژاد، علی؛ و نوروزی­نژاد، معصومه. (1404). ارزیابی نقش سرمایة اجتماعی در توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی (نمونۀ موردی: مناطق روستایی شهرستان لنگرود)، جغرافیا و آمایش شهری منطقه­ای، 15(54)، 174-141.

دلاور، علی؛ و اسدی، رقیه. (1394). کاربرد مدل­سازی معادلات ساختاری PLS در تبیین اثرات متغیرهای جمعیت شناختی بر هوش مصنوعی با میانجی­گری بهزیستی ذهنی، فصلنامه اندازه­گیری تربیتی، 6(22)، 39-1.

ذوالفقاری، نسرانه؛ فتحی، سروش؛ و مختارپور، مهدی. (1403). بررسی نقش تمایلات فردی به مثابه عاملیت بر توانمندی اقتصادی زنان شهر تهران، فصلنامه علمی مطالعات اجتماعی روان­شناختی زنان، 22(4)، 149-117.

عنابستانی، علی­اکبر؛ شایان، حمید؛ خسروبیگی، رضا؛ و تقی­لو، علی­اکبر. (1392). نقش مشارکت در توانمندسازی اقتصادی نواحی روستایی با تأکید بر بخش کشاورزی، فصلنامه­ی علمی- پژوهشی فضای جغرافیایی، 44،  73-90.

قزلباش، آذر؛ و صفا، لیلا. (1403). واکاوی عامل­های بازدارنده توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی (مورد مطالعه: شهرستان طارم)، نشریه علمی علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 20(1)، 211-193.

کاظمی ماهفروزی، سیما؛ محبوبی، محمدرضا؛ و عبدالله­زاده، غلامحسین. (1401). عامل­های مختلف در نگرش، مهارت و دانش باغداران ساری در زمینۀ عملیات داشت مرکبات با تأکید بر آموزش­های ترویجی، فصل­نامه علمی پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، 60، 66-48.

کریمی، علی­رضا؛ و دانش­مهر، حسین. (1400). قابلیت­های سرمایه اجتماعی برای توانمندسازی اقتصادی روستاییان، مورد: روستاهای مرزی شهرستان مریوان، فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 10(3)، پیاپی 37، 75-59.

کلانتری، خلیل؛ شعبانعلی­فمی، حسین؛ و سروش­مهر، هما. (1389). بررسی عوامل تسهیل کننده و بازدارنده توانمندسازی اقتصادی زنان روستایی، مجله توسعه روستایی، 1(2)، 107-124.

کلهری، صابر؛ و محمدیان، فرشاد. (1401). بررسی رابطۀ بین دسترسی مالی با توانمندسازی اقتصادی زنان در کشورهای خاورمیانه، زن در توسعه و سیاست، 20(2)، 182-165.

لامعی، ابوالفتح. (1382). مدیریت جامع کیفیت: اصول، کاربرد و درس‌هایی ازیک تجربه، طب نوین، چاپ اول تهران.

مجیبیان، فاطمه. (1398). بررسی نقش مدیریت دانش در تأثیر فناوری اطلاعات بر عملکرد زنجیره تامین در صنعت کاشی ایران، ویژه­نامه پانزدهمین کنفرانس بین­المللی مدیریت، پژوهش­های مدیریت منابع سازمانی، 154-137.

محمدی یگانه، بهروز؛ چراغی، مهدی؛ و احمدی، کبری. (1393). بررسی آثار اعتبارات خرد بر توانمندسازی اقتصادی فقرای روستایی، جغرافیا و توسعه، 35، 233-247.

مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان سوادکوه شمالی. (1403). وضعیت دامداری شهرستان سوادکوه شمالی، وزارت جهاد کشاورزی.

مقدس فریمانی، شهرام؛ و میرترابی، مهدیه­السادات. (1398). تأثیر دوره‌های آموزشی ترویجی بر توانمندی اقتصادی زنان روستایی عضو صندوق اعتبارات خرد استان سمنان، پژوهش مدیریت آموزش کشاورزی، 11(49)، 90-71.

منصورفر، کریم. (1385). روش‌های پیشرفته آماری همراه با برنامه­های کامپیوتری. انتشارات دانشگاه تهران.

میدون. (1398). سوادکوه شمالی. کمیته امداد امام خمینی (ره).

نصرت­پور، حدیث؛ مهدی زاده، حسین؛ و صی­محمدی، سمیره. (1403). بررسی راهکارهای توانمندسازی حاشیه­نشینان روستایی شهر ایلام، دو فصلنامه تحقیقات ترویج و توسعه روستایی، 1(2)، 13-1.

 
 
Ahadjie, N. & Yao Dzansi, D. (2024). Small-scale agribusiness as vehicle for empowerment and resilience: Lessons from world vision international, Lesotho. International Journal of Management, Accounting and Economics, 11(9): 1285-1308.
Ali, A. M. & Salisu, Y. (2019). Women entrepreneurship and empowerment strategy for national development. Journal of Economics, Management and Trade, 22(3), 1-13. https://doi.org/10.9734/JEMT/2019/44828
Bayissa, F. W., Smits, J. & Ruben, R. (2018). The multidimensional nature of women's empowerment: Beyond the economic approach. Journal of International Development, 30(4), 661-669. https://doi.org/10.1002/jid.3268
Chama Didana, A. (2019). Determinants of rural women economic empowerment in agricultural activities: The case of Damot Gale Woreda of Wolaita Zone, SNNPRS of Ethiopia. Journal of Economics and Sustainable Development, 10(3): 30-49.
Cornwall, A. & Brock, K. (2005). Beyond buzzwords: Poverty reduction, Participation and empowerment in development policy. UNRISD, Geneva.
Drolet, J. (2010). Women, micro credit and empowerment in Cairo, Egypt. International Social Work, 54(5): 629-645. https://doi.org/10.1177/0020872810382681.
Fornell, C. & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1): 39-50. doi: 10.2307/3151312
Gupta, K. & Yesudian, P. P. (2006). Evidence of women's empowerment in India: A study of socio-spatial disparities. GeoJournal, 65(4): 365-380. DOI:10.1007/s10708-006-7556-z
Jagtap, M. V. (2021). An empirical study of women‟s economic empowerment and involvement in decision making. IJTD, 51(1): 39-50.
Khan, N. & Parashari, A. K. (2023). Integrated crop-livestock farming system and Its impact on livelihood and sustainability of poor farmers in Bulandshahr District, U.P. International Journal for Multidisciplinary Research, 5, no. 6: 1-15. https://doi.org/10.36948/ijfmr.2023.v05i06.9098. 
Lis, L., Nurhayati, S., Kartika, P. & Hafizi Ahsan, M. (2024). Socio-economic empowerment through community-based sheep farming programs in Islamic rural societies. IJTIMAIYYA: Journal Pengembangan Masuarakat Islam,  17(2): 1-24.
Luttrell, C. & Quiroz, S. (2007). Linkages between human rights-based approaches and empowerment. The platform on livelihoods, equity and empowerment. Poverty-wellbeing.net
Malhotra, A. & Schuler, S. R. (2005). Measuring women’s empowerment as a variable in international development. In Narayan D. (ed) Measuring Empowerment: Cross-Disciplinary Perspectives, pp. 71–88. World Bank: Washington, DC.
Malima, R. (2024). Challenges facing rural women in accessing economic empowerment opportunities in Tanzania. East African Journal of Arts and Social Sciences, 7(2): 64-72.
Nazuri, N. S., Rosnon, M. R., Salim, S. S., M., Ahmad, M. F., Suhaimi, S. S. A. & Safwan, N. S. Z. (2023). Promoting economic empowerment through effective implementation and linking social capital in urban agriculture programs. Journal of Law and Sustainable Development, 11(11): 1-24.
Nunnally, J. C. (1967). Psychometric theory. New York, NY: McGraw-Hill.
Nunnally, J. C. & Bernstein, I. (1994). Psychometric theory (3rd ed). New York: McGraw-Hill.
OECD. (2012). Closing the gender gap. Act Now. OECD Publishing, Paris. http://dx.doi.org/10.1787/9789264179370-en
Parveen, S. & Leonhauser, I. U. (2004). Empowerment of rural women in Bangladesh: A household level analysis. Conference on Rural Poverty Reduction through Research for Development and Transformation. Deutscher Tropentag- Berlin, 5-7 October 2004.
Reshi, I. A. & Sudha, T. (2023). The gender pay gap and its impact on women's economic empowerment. Morfai Journal, 3(1): 9-16.
Sivaraman, V. & Devanathan, D. (2021). Empowerment of rural women in Tamil Nadu throgh NSS-A study. UGC Care Group 1 Journal, 51(1): 24-28.
 
 
تحقیقات ترویج و توسعه روستایی
دوره 4، شماره 1
خرداد 1405
صفحه 188-204

  • تاریخ دریافت 30 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 26 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 10 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 20 مرداد 1405